“Sơn Hà Cẩm Tú” – Lời gửi gắm trong thiết kế Dinh Độc Lập

Nhắc đến kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, người ta thường nhớ đến ông với vai trò kiến trúc sư trưởng của công trình Dinh Độc Lập. Tuy nhiên, bên cạnh dấu ấn trong kiến trúc, du khách khi tham quan bên trong Dinh thự còn có thể bắt gặp một tác phẩm nghệ thuật ít được nhắc đến hơn: bức tranh sơn dầu “Sơn Hà Cẩm Tú”. Tác phẩm vừa là một điểm nhấn nghệ thuật vừa thể hiện khả năng sáng tạo của tác giả.
Ít ai biết rằng, phía sau sự ra đời của “Sơn Hà Cẩm Tú” là những ngày làm việc khẩn trương, gần như chạy đua với thời gian. Theo lời kể của kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, cha ông, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, đã hoàn thành tác phẩm chỉ trong mười ngày để kịp trưng bày tại lễ khánh thành Dinh Độc Lập, 31/10/1966.
Không chỉ để lại dấu ấn qua quá trình hoàn thiện bức tranh, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ còn trực tiếp chia sẻ về ý nghĩa của tác phẩm. Trong bài diễn văn đọc tại lễ khánh thành Dinh Độc Lập, ông phát biểu:
“Việc thực hiện bức tranh này dùng để nói lên sự cố gắng dùng một chất liệu và kỹ thuật kim thời nếu không nói là Âu Mỹ, để diễn tả một tâm hồn Việt Nam mà Quý vị sẽ thấy trong phòng ăn lớn, tóm tắt các khuôn phép mà chúng tôi đã dùng khi nghiên cứu phối hợp Dinh này”[1].
Qua những chia sẻ của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, “Sơn Hà Cẩm Tú” không chỉ là một tác phẩm trang trí góp phần hoàn thiện không gian phòng Đại Yến, mà còn là nơi cô đọng triết lý thiết kế và nguyên tắc thẩm mỹ mà ông theo đuổi trong quá trình kiến tạo Dinh Độc Lập.
Bằng chất liệu sơn dầu, một loại hình hội họa phương Tây, kiến trúc sư Ngô Viết Thụ đã khắc họa hình ảnh non sông gấm vóc Việt Nam, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật hiện đại và bản sắc dân tộc.
Tài liệu tham khảo
[1] Diễn văn đọc trong ngày Khánh thành Dinh Độc Lập của Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, Hồ sơ số 23626, phông Phủ Thủ tướng Việt Nam Cộng hòa, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II.

