Trên sân đáp trực thăng ở tầng 3 của Dinh Độc Lập hiện nay, bên cạnh chiếc trực thăng UH-1, từng phục vụ việc di chuyển của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu, có một mảnh bom nhỏ sần sùi nhuộm màu rỉ sét theo thời gian. Trên bề mặt thô ráp ấy, nổi bật dòng chữ ký màu sơn trắng đầy dứt khoát của Anh hùng Lực lưỡng Vũ trang nhân dân Nguyễn Thành Trung. Ít ai ngờ rằng mảnh bom nhỏ bé ấy lại gắn với một sự kiện đặc biệt diễn ra tại Dinh Độc Lập vào ngày 08/04/1975.
Nguyễn Thành Trung, một điệp viên của chính quyền cách mạng hoạt động trong quân đội Việt Nam Cộng hòa, được tổ chức giao nhiệm vụ tấn công Dinh Độc Lập trong khoảng thời gian từ ngày 1 đến ngày 10/04/1975 [1]
Sáng ngày 08/04/1975, phi công Nguyễn Thành Trung điều khiển máy bay F5E xuất phát từ căn cứ không quân ở Biên Hòa với nhiệm vụ yểm trợ cho lực lượng bộ binh tại Phan Thiết. Nhận thấy thời cơ thuận lợi, ông đã đánh lạc hướng đài chỉ huy, chuyển hướng về Sài Gòn thực hiện cuộc tấn công vào Dinh Độc Lập, cơ quan đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa lúc bấy giờ.
Máy bay mang theo bốn trái bom MK chiều dài 2,75m, đường kính 27cm, nặng 240kg, phần đuôi có 4 cánh định hướng rơi, bên trong chứa 88kg thuốc nổ.
Theo dự định ban đầu của kế hoạch ném bom, phi công Nguyễn Thành Trung sẽ thả hai quả xuống Dinh Độc Lập và hai quả xuống tòa Đại sứ Mỹ. Tuy nhiên, hai quả đầu khi ném vào Dinh Độc Lập đã bị trật mục tiêu, rơi xuống khu vực sân vườn, trước đây gọi là khu “Parking A”. Hai quả bom này phát nổ hoàn toàn, phần vỏ trái bom bị xé toạc thành nhiều mảnh nhỏ nhưng không gây thiệt hại về người.
Hai quả bom còn lại rơi trúng sân đáp trực thăng, tạo ra hai lỗ thủng có đường kính khoảng 50cm [2]. Ngày nay, sân đáp đã được khôi phục, vị trí bom rơi được đánh dấu bằng hai vòng sơn màu đỏ cùng chú thích song ngữ Việt- Anh.
Một quả bom phát nổ tại khu vực phía trên cầu thang trung tâm, sức ép làm hư hại cột sắt bên trái cầu thang và tạo ra nhiều mảnh vỡ kim loại. Quả bom còn lại rơi xuống tại vị trí cầu thang trung tâm, không phát nổ nhưng vỡ ra làm hai mảnh, phần thuốc nổ bên trong đã được chính quyền VNCH cho tháo gỡ hết để giữ an toàn [3].
Sự kiện ném bom ngày 8/4/1975 diễn ra cùng ngày Bộ Chỉ huy Chiến dịch Giải phóng Sài Gòn – Gia Định được thành lập. Chỉ ba tuần sau, vào ngày 30/04/1975, lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, đánh dấu thắng lợi hoàn toàn cuộc kháng chiến chống Mỹ, mở ra một giai đoạn mới của lịch sử Việt Nam.
Ngày nay, sân đáp trực thăng là một trong những điểm tham quan thu hút khách tại Dinh Độc Lập. Trong không gian yên bình, đầy nắng và gió, mảnh bom nhỏ còn lại trở thành nhân chứng lịch sử đặc biệt nhắc nhở về thời khắc chuyển mình quyết định của lịch sử dân tộc.
Hình 1: Hình chụp trái bom không nổ, chỉ bị vỡ ra do chạm phải cột bê-tông
Hình 2: Nhân viên Hội trường Thống Nhất đang sơn lại phần chữ chú thích trên sân đáp trực thăng.
Hình 3: Du khách chụp ảnh máy bay trực thăng UH-1 từ Tầng 3
Hình 4: Máy bay F-5E trong khuôn viên Dinh Độc Lập – hiện vật đồng dạng với chiếc máy bay do Trung úy phi công Nguyễn Thành Trung sử dụng trong cuộc ném bom Dinh Độc Lập ngày 08/04/1975.
Tài liệu tham khảo:
[1] Minh Hùng & Đăng Lân, Kỷ niệm 20 năm giải phóng hoàn toàn đất nước, Gặp gỡ người ném bom Dinh Độc Lập 20 năm trước, Báo Lao Động, ngày 13/4/1995.[2], [3] Phiếu trình số 2180/TTM/KQ/HQ/PĐTHQ ngày 9/4/1975 v/v phi cơ F5 thả bom Dinh Độc Lập, Hồ sơ số 571, Phông PTT Đệ nhị Cộng hòa, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II.
